Schijnzelfstandigheid is momenteel een groot onderwerp onder zzp’ers. Dat geldt zeker ook voor zorg-zzp’ers. Twijfel jij weleens of je gezien wordt als ‘echte’ ondernemer? Dit artikel bevat een checklist en lijst met ‘rode vlaggen’.
Belangrijk om te weten is dat je niet zomaar als schijnzelfstandige gezien wordt. Allereerst moet iedere zelfstandige – dus ook jij – individueel beoordeeld worden. Dus zelfs áls een instantie beweert dat jij geen ondernemer bent, moet die met hele concrete informatie komen over jóuw situatie. Dat blijkt nu ook uit een recente uitspraak over Uber-chauffeurs.
De zaak Uber
FNV had een zaak aangespannen tegen Uber. Volgens de vakbond zijn alle Uber-chauffeurs géén ondernemers, omdat ze niet zouden voldoen aan de criteria. Maar op 27 januari 2026 verloor FNV de zaak: het Gerechtshof Amsterdam oordeelde dat de 6 chauffeurs die meeprocedeerden met Uber, wel degelijk ‘zelfstandig ondernemer’ zijn. Want:
- Zij hadden meerdere opdrachtgevers, en dus kwam hun omzet in wisselende verhoudingen uit meerdere bronnen.
- Zij investeerden in eigen auto’s en droegen de kosten zelf.
- Zij bepaalden zelf wanneer ze werkten. Ze mochten dus ook ritten via Uber weigeren.
- Zij deden zelf aan marketing en acquisitie, en onderhandelden over tarieven.
- Zij droegen de risico’s (zoals schade) zelf en hadden eigen verzekeringen, bijvoorbeeld voor aansprakelijkheid en arbeidsongeschiktheid.
Misschien nog wel het belangrijkste van de uitspraak, is dat er geen oordeel over de groep Uber-chauffeurs als geheel gegeven kan worden. Want de ene chauffeur is simpelweg de andere niet. Anders gezegd: déze 6 chauffeurs zijn misschien ondernemer genoeg, maar andere kunnen wel degelijk schijnzelfstandige zijn. Met andere woorden: iedere chauffeur moet individueel beoordeeld worden.
Hierbij is het ook belangrijk dat wanneer een chauffeur aan slechts 4 of minder van deze criteria voldeed, hij/zij nog steeds ondernemer kan zijn. Zo werden ook 236 chauffeurs behandeld die meer dan 32 uur per week beschikbaar waren voor Uber, en meer dan 90% van de aangeboden ritten accepteerden. Zelfs zij moeten individueel beoordeeld worden volgens de rechter. Er moet eerst gekeken worden naar hun aantal opdrachtgevers, risico’s en verzekeringen.
ZZP thuiszorg zorgverlener helpt oudere man
6 belangrijke criteria van ondernemerschap
Dus wat betekent dit voor jóu als zorg-zzp’er? Hoe heb jij meer zekerheid dat – mocht je beoordeeld worden – je gezien wordt als ‘echte ondernemer’? Leg jezelf langs de meetlat van deze 6 criteria:
1. Je hebt meerdere opdrachtgevers met wisselende omzet
Dus bijvoorbeeld: je bent verpleegkundige en werkt voor een ziekenhuis (40%), een verpleeghuis (30%) en particulieren (30%). Sommige periodes werk je meer voor het ziekenhuis, andere weer meer voor particulieren. Dat wisselt per week, maand of jaar.
Let op wanneer meer dan 60% van je omzet bij één opdrachtgever vandaan komt. Ook dit is geen harde grens, maar kan wel meewegen bij de beoordeling.
Uiteraard houd je alles netjes bij met facturen en omzetoverzichten.
2. Je investeert zelf
Ondernemers investeren in hun bedrijf, dus ook zorg-zzp’ers. Denk bijvoorbeeld aan een praktijkruimte, apparatuur, software (bijvoorbeeld voor je boekhouding), auto en opleidingen.
Zorg ook dat je die investeringen kunt bewijzen. Dus bewaar aankoopbewijzen en contracten.
3. Je bepaalt zelf wanneer je werkt en voor wie
Werknemers mogen geen diensten weigeren tijdens werktijd; dat heeft consequenties. Ondernemers mogen dit wél. Dus bepaal jij zelf of je beschikbaar bent of een dienst wel of niet wilt draaien?
Daarbij is het belangrijk dat je ook bewijs bewaart van opdrachten die je niet aangenomen hebt. Denk aan mailverkeer.
4. Je doet je eigen marketing en onderhandelingen
Een ondernemer gaat de markt op. Bijvoorbeeld met een eigen website en profiel op Linkedin. Of die gaat naar netwerkbijeenkomsten. En werpt die acquisitie vruchten af en klopt een nieuwe opdrachtgever aan? Dan onderhandel je over het tarief, dat af kan wijken van wat je ándere opdrachtgevers rekent.
5. Je draagt zelf alle risico’s
Een ondernemer verzekert zichzelf tegen bijvoorbeeld aansprakelijkheid. Zeker in een beroep waar het risico op schade groot is en je weet dat je daar dan zelf voor opdraait. In de zorg is dat zeker het geval.
Maar je regelt bijvoorbeeld zelf je pensioen en boekhouding (waarvoor je waarschijnlijk een boekhouder nodig hebt, die je zelf betaalt).
Kortom: alle bedrijfskosten betaal je zelf.
6. Je hebt de fiscale positie van een ondernemer
Een ondernemer heeft een KvK- en btw-nummer, doet aangifte van winst uit onderneming en heeft een eigen jaarrekening.
Let op: de criteria worden GEWOGEN
De criteria die we hierboven beschrijven, hoeven niet allemaal (volledig) op jou van toepassing te zijn. Wanneer een rechter zou moeten beoordelen of je ondernemer bent, wordt alles beoordeeld en daarna gewogen. Daaruit volgt het oordeel.
Dus heb jij bijvoorbeeld wél slechts 1 opdrachtgever? Dan wil dat niet direct zeggen dat je schijnzelfstandige bent.
Dat gezegd hebbende: hoe verder jouw situatie van bovenstaande criteria afstaat, hoe groter het risico dat je niet als ondernemer gezien wordt. Let met name op deze ‘rode vlaggen’:
- Je werkt meer dan 32 uur per week voor 1 opdrachtgever
- Je inkomsten komen bij slechts 1 opdrachtgever vandaan
- Je mag diensten niet weigeren
- Je mag je niet laten vervangen als jij verhinderd bent
- Je kan niet zelf je tarief bepalen
- Je wordt net als een werknemer verwacht bij teamvergaderingen
- Je hebt net als een werknemer beoordelingsgesprekken
Conclusie: gedraag je aantoonbaar als ondernemer, dan is er niets aan de hand
Jij hoeft je geen zorgen te maken: je kunt met een gerust hart aan de slag als zelfstandige in de zorg. Maar dan is het wel belangrijk dat je je ook gedráágt als ondernemer. En leg dit vast, zodat je het desgevraagd altijd kunt aantonen.
Als zzp’er aan de slag bij Zuster Jansen
Ben jij zorg-zzp’er en wil je werken voor een particuliere thuiszorgorganisatie als Zuster Jansen? Dat is geen enkel probleem. Wij staan achter alle bovengenoemde criteria, dus mag je ons ook aan die voorwaarden houden.
Auteur: redactie Zuster Jansen
