Onderzoek: Dementie in Nederland

1 op de 10 mensen van 65 jaar en ouder in 2050 met dementie

Vergeetachtigheid, taalproblemen en gedragsveranderingen: jaarlijks krijgen zo’n 40.000 Nederlanders de diagnose dementie, een schrik voor patiënten én hun naasten. Geschat wordt dat momenteel 1 op de 14 mensen van 65 jaar en ouder in Nederland lijdt aan deze progressieve hersenaandoening.

Mede door de vergrijzing zal dit aantal in de toekomst drastisch stijgen. Maar neemt dit overal in Nederland even hard toe? Voor welke regio worden de meest verontrustende voorspellingen gedaan? Zuster Jansen bracht het in kaart, op basis van data van Alzheimer-Nederland, Kenniscentrum Vektis en het CBS. 

In 2030 is 1 op de 13 Nederlandse 65-plussers dement

Ervan uitgaande dat dementie in de toekomst nog steeds een ongeneeslijke ziekte is, heeft in 2030 zo’n 1 op de 13 Nederlandse ouderen dementie. Wel zijn er kleine verschillen per provincie. Voor de provincie Flevoland wordt de meest positieve voorspelling gedaan met 1 op de 15 ouderen met dementie in 2030.

Zo ligt het aantal mensen met dementie alleen in Zeeland op 1 op de 12. De provincies Drenthe en Limburg liggen ook dicht tegen deze verhouding aan, maar scoren vooralsnog 1 op de 13. In deze provincies is de grijze druk in 2022 ook het hoogst, vergeleken met de andere provincies in Nederland. 

1 op de 10 Nederlandse senioren dement in 2050

In 2050 zal dementie onder ouderen het vaakst voorkomen in Drenthe en Limburg. Voor beide provincies wordt de voorspelling gedaan dat in 2050 zelfs 1 op de 9 senioren dementie heeft. Het gaat dan om respectievelijk 15.000 en 34.000 senioren. Dat is een forse stijging vergeleken met het huidige (2022) aantal senioren met dementie: 8.500 in Drenthe en 20.000 in Limburg. Beide provincies staan daarom voor een enorme uitdaging. 

Provinciale verschillen tussen 2030 en 2050

Grote regionale verschillen tussen 2030 en 2050

Het aantal mensen met dementie neemt in veel provincies in rap tempo toe. In 2050 zijn er 220 gemeenten zijn waar minstens 1 op de 10 senioren dementie heeft. Dit komt neer op meer dan de helft van alle gemeenten in Nederland. In 2030 gaat het nog om 5 gemeenten waar dit het geval is: het Zuid-Hollandse Wassenaar, Zeist in de provincie Utrecht de Noord-Hollandse gemeenten Laren, Bloemendaal en Heemstede. 

Schatting in gemeente Laren door de tijd heen het negatiefst

Het Noord-Hollandse Laren komt het slechtst uit de voorspellingen. In 2030 zal het nog gaan om 1 op de 8 inwoners van 65 jaar en ouder. En in 2050 zal ruim 1 op de 5 senioren lijden aan dementie. 

Andere gemeenten die in 2050 een negatieve voorspelling hebben zijn Bloemendaal (Noord-Holland), Bergen (Noord-Holland), Utrechtse Heuvelrug (Utrecht) en Renkum (Gelderland). In deze vier gemeenten zal tegen die tijd naar verwachting 1 op de 7 senioren dementie hebben.

Daartegenover staan Buren in Gelderland en Lopik in Utrecht. De schatting is dat in 2050 ‘slechts’ 1 op de 14 ouderen kampen met dementie. Bijna drie keer minder dan in Laren. 

Hieronder is een interactief kaartje weergegeven waarin de prognose van elke gemeente te vinden is. Bovenaan is er een onderscheid te maken tussen 2030 en 2050. 

Onderzoeksmethode

Jaarlijks worden er prognoses gedaan over hoeveel mensen met dementie Nederland in de toekomst zal hebben. Zuster Jansen wilde echter weten wat het aandeel van deze dementerenden is van de inwoners per regio. Hiervoor is de Regionale prognose 2023-2050 van het CBS geraadpleegd. 

Om het aantal mensen met dementie in de toekomst te bepalen is het gemiddelde genomen van de prognoses van Alzheimer-Nederland en Vektis. 

Zes gemeenten hebben geen data, omdat een van de twee prognoses hier geen cijfers bij had. Deze betroffen Ameland, Renswoude, Rozendaal, Schiermonnikoog, Terschelling en Vlieland.

Zonder diploma werken in de ouderenzorg?

We weten al lang dat de zorgvraag steeds groter wordt. Met name door de vergrijzing. Terwijl het aantal mensen in de zorg steeds afneemt. ActiZ wil daarom een nieuwe visie op wie er in de zorg mag werken. Eén waarbij het niet zozeer om je diploma’s gaat, maar om je vaardigheden.

Lees verder

Zelflerende programma’s in de zorg: nodig of niet?

Op het gebied van computers is er tegenwoordig veel mogelijk. Ook in de zorg. Vooral van ‘zelflerende machines’ wordt veel verwacht. Oftewel: computerprogramma’s die zelf leren hoe ze zorg steeds beter kunnen verlenen. Maar is dat wel nodig?

Neurochirurg Victor Volovici van het Erasmus MC waarschuwt voor te veel vertrouwen in deze techniek. Hij stelt dat het in medisch-wetenschappelijk vaak onnodig of zelfs onjuist gebruikt wordt.

Lees verder

In de thuiszorg kun je meer verdienen dan je denkt

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, kun je in de thuiszorg goed verdienen. Met name wanneer je als zzp’er aan de slag gaat. Wat zijn de geldende salarissen en tarieven anno 2022? Hieronder zetten we het op een rij.

Salarissen per niveau

Ga je in loondienst in de thuiszorg? Dan kun je van 2.200,- tot 3940,- euro bruto verdienen, afhankelijk van het niveau dat je hebt. Deze zijn als volgt ingedeeld:

  • Niveau 1 Zorghulp (1 jaar mbo Zorghulp met vmbo-diploma): huishoudelijke en licht verzorgende taken.
  • Niveau 2 Helpende Zorg en Welzijn (2 jaar mbo): persoonlijke verzorging van ouderen en gehandicapten.
  • Niveau 3 Verzorgende Individuele Gezondheidszorg (3 jaar mbo, met specialisatie verpleeghuis en thuiszorg): zelfstandige verpleegkundige handelingen zoals injecties, medicatie en katheterisatie.
  • Niveau 4 Verpleegkundige (4 jaar mbo): zelfstandig zorg bieden, met analyse en besluitvorming.

Lees verder

Leven met iemand met Parkinson: 5 tips

Is uw partner, ouder of een andere naaste gediagnosticeerd met Parkinson? Dan gaat niet alleen zijn of haar leven, maar ook úw leven veranderen. Terecht dat u zich daar zorgen over maakt.

Gelukkig bent u niet de enige, en zeker niet de eerste. Veel mantelzorgers gingen u voor. U kunt veel van hen leren.

Hieronder geven we u alvast 5 tips voor wanneer u leeft met iemand met Parkinson. Uiteraard zijn er veel meer. Daarom is het belangrijkste advies: zoek lotgenoten op. Daarmee omzeilt u veel valkuilen.

Lees verder

Parkinson bij vrouwen

Parkinson bij vrouwen

Komt Parkinson ook bij vrouwen voor? Jazeker! Zelfs net zo vaak als bij mannen. Het is één van de grootste misverstanden die er bestaan rond de ziekte van Parkinson.

Er is verder weinig verschil tussen mannen en vrouwen: de symptomen van Parkinson zijn hetzelfde, evenals het verloop ervan. Het enige noemenswaardige verschil is dat mannen gemiddeld vroeger met de ziekte te maken krijgen dan vrouwen.

Lees verder

Komt Parkinson door dopamine?

Dopamine speelt een belangrijke rol bij Parkinson. Maar welke precies? En zijn er behandelingen voor de problemen die ontstaan? In dit artikel beantwoorden we uw vragen hierover.

Wat is de rol van dopamine bij Parkinson?

Een tekort aan dopamine is een belangrijke oorzaak voor de ziekte van Parkinson. Dat zit zo:

Dopamine is een ‘boodschappenstof’. Oftewel: dopamine zorgt ervoor dat signalen vanuit en naar de hersenen, goed doorgegeven worden.

Hebben je hersenen te weinig dopamine? Dan zorgt dat voor problemen met bewegen en denken. Zo ontstaat Parkinson.

De reden voor het tekort aan dopamine is dat de hersencellen die deze stof maken, langzaam afsterven.

Lees verder

Langer thuis wonen leidt tot zorg mijden bij dementie

Voor ouderen is het heerlijk dat zij tegenwoordig langer thuis kunnen blijven wonen. Er komen steeds meer hulpvormen en technologische oplossingen die dit mogelijk maken. Maar nu blijkt dat aan langer thuis wonen een belangrijk nadeel kleeft:

Mensen met beginnende dementie worden minder snel opgemerkt. Terwijl een vroege diagnose juist zo belangrijk is: hoe eerder de dementie aan het licht komt, hoe eerder passende behandeling kan starten.

Lees verder

Wat is een atypische parkinsonisme?

Een atypische parkinsonisme is een ziekte die op Parkinson lijkt, maar het niet is. In beide gevallen raken de zenuwcellen in de hersenen steeds meer beschadigd. De symptomen die een atypische parkinsonisme veroorzaakt, zijn dan ook erg vergelijkbaar met de ziekte van Parkinson. Daardoor werken medicijnen tegen parkinsonklachten ook niet of minder goed. Dat heeft ook effect op het verloop: de gezondheid gaat sneller achteruit. En er zijn complicaties mogelijk die niet voorkomen bij Parkinson.

Lees verder

Oefeningen bij Parkinson om thuis te doen

Wilt u thuis oefeningen doen, zodat u beter omgaat met de ziekte van Parkinson? Wij hebben voor u rondgezocht op internet, en een mooie verzameling aangelegd.

Hieronder vindt u meer dan 15 oefeningen op een rij. Bij iedere oefening staat een YouTube-video, zodat u die goed kunt bekijken.

Belangrijk: doe de oefeningen nooit alleen! Zorg dat er een familielid, vriend of zorgverlener bij is. Want er kan tijdens het oefenen natuurlijk iets misgaan. U kunt bijvoorbeeld vallen.

Lees verder

Wat zijn de symptomen van een parkinsonisme?

De symptomen van een parkinsonisme zijn:

  • Trager bewegen
  • Minder ver kunnen bewegen
  • Minder beweging van uw gezichtsspieren
  • Stijvere ledematen (armen en benen)
  • Bevende handen
  • Moeite met lopen
  • Moeite met fietsen
  • Moeite met fijne motoriek
  • Depressie
  • Angst
  • Lusteloosheid
  • Moeite met denken
  • Geheugenproblemen
  • Verwardheid
  • Psychose
  • Moeite met de stoelgang en plassen
  • Verslikken
  • Kwijlen
  • Rusteloosheid
  • Slaapproblemen

Deze klachten zijn gelijk aan de ziekte van Parkinson. Er is wel een verschil in het verloop: meestal zijn de symptomen van een parkinsonisme sneller ernstiger. Er is ook minder aan te doen: medicijnen tegen Parkinson werken niet of nauwelijks bij een parkinsonisme.

Hieronder gaan we wat dieper in op de symptomen.

Lees verder

Amazonewoud kent bijna geen dementiepatiënten: hoe kan dat?

Dementie komt steeds vaker voor in onze samenleving. In Nederland komen er ieder uur vijf mensen met dementie bij. Toch blijken niet alle volkeren wereldwijd veel last te hebben van de hersenziekte. In het Amazonewoud, waar inheemse gemeenschappen wonen, komt dementie amper voor. Dit blijkt uit een onderzoek dat werd uitgevoerd onder twee bevolkingsgroepen in het Boliviaanse Amazonewoud: de Tsimane en de Moseten.

Lees verder

De ziekte van Alzheimer: verloop & fases

U hebt Alzheimer. Of het gaat om uw naaste. En nu wilt u weten: hoe verloopt de ziekte? Welke fases zijn er? En wat is eigenlijk de snelheid van het verloop?

Er bestaan verschillende fase-indelingen voor de ziekte van Alzheimer. Sommige bronnen spreken van 3 fases. Andere van 4. Wij hanteren in dit artikel het meest uitgebreide model met 7 fasen.

Lees verder

Wat is een chronische ziekte?

De letterlijke betekenis van ‘chronische ziekte’ is ‘lichamelijke of psychische ziekte of aandoening zonder uitzicht op (volledige) genezing en met gemiddeld een lange ziekteduur’ (bron: encylo.nl). Met ‘lange ziekteduur’ wordt doorgaans langer dan 3 maanden bedoeld, óf meer dan 3 periodes van ziekte in 1 jaar.

Lees verder