Thuiszorg

Wat is thuiszorg precies en hoe kunt u het aanvragen? Thuiszorg is zorg aan huis voor ouderen en zieken juist wanneer u niet voor uzelf kunt zorgen. Thuiszorg vraagt u aan via de wijkverpleegkundige op een indicatie.

Onderzoek: steeds meer ouderen doen beroep op huishoudelijke hulp via Wmo

“Afhankelijkheid van hulp in huishouden groeit, behoefte aan persoonlijke verzorging neemt af”

Dweilen, de ramen lappen of de afwas: voor veel ouderen is het doen van alledaagse taken rondom het huis een stuk minder vanzelfsprekend. In veel gevallen kan huishoudelijke hulp via de Wmo dan een uitkomst bieden. 

Maar hoe vaak maken senioren hier eigenlijk gebruik van? En is er de afgelopen jaren iets veranderd in het aantal aanvragen, ook bij andere vormen van ondersteuning, zoals persoonlijke verzorging? Zuster Jansen dook in de cijfers van het CBS en bracht het in kaart.

Steeds meer Wmo aanvragen voor hulp in huis

Het aantal aanvragen voor huishoudelijke hulp via de Wmo is tussen 2021 en 2025 veel gestegen. Zo groeide het aantal 75-plussers dat hier gebruik van maakt met maar liefst 20,4%. Opvallend genoeg was deze stijging groter dan de groei van het aantal 75-plussers (19%).

Ook 60- tot 74-jarigen doen steeds vaker een beroep op huishoudelijke hulp via de Wmo. Het aantal aanvragen binnen deze groep steeg in vier jaar tijd met maar liefst 15,9%, terwijl de omvang van deze leeftijdsgroep in dezelfde periode slechts met 5,9% groeide.

 

Minder behoefte aan persoonlijke verzorging

Terwijl het aantal aanvragen voor huishoudelijke hulp stijgt, worden er opvallend genoeg een stuk minder aanvragen via de Wmo gedaan voor ondersteuning zoals persoonlijke verzorging en begeleiding. Vergeleken met 2021 is het aantal aanvragen onder 75-plussers zelfs gedaald met 12,2%.

Vestigingsmanager, mevrouw Knol bij Zuster Jansen: “De groei van huishoudelijke hulp past bij de trend dat ouderen langer zelfstandig wonen. Voor persoonlijke verzorging en begeleiding gelden vaak strengere indicaties en complexere aanvragen. Deze zorg wordt bovendien regelmatig overgenomen door mantelzorgers of geleverd via de wijkverpleging, die valt onder de Zorgverzekeringswet.

Vooral veel Wmo hulp met huishouden nodig in Overijssel

Hoeveel mensen hulp bij het huishouden aanvragen, verschilt flink per provincie. Zo wordt deze hulp het vaakst benut in Overijssel: hier maakt 22,2% van de 75-plussers gebruik van huishoudelijke hulp via de Wmo. Ook in Limburg (21,5%) en Groningen (20,4%) hebben relatief veel ouderen hulp in huis nodig. 

In Noord-Holland lagen de aantallen juist het laagst: hier heeft maar 16% van de 75-plussers hulp in huis aangevraagd. 

“Deze cijfers laten zien dat de druk op de Wmo niet overal gelijk is,” volgens Vestigingsmanager mevrouw Knol. “Gemeenten in provincies met veel oudere inwoners moeten zich voorbereiden op een blijvend hoge vraag naar huishoudelijke hulp, terwijl de beschikbare capaciteit vaak al onder spanning staat.”

 

Meeste WMO aanvragen in Twenterand

Als we inzoomen op gemeentelijk niveau, worden de verschillen nog duidelijker zichtbaar. Zo rekent in de Overijsselse gemeente Twenterand ruim 1 op de 4 ouderen op huishoudelijke hulp. Dit zijn de top 10 Nederlandse gemeenten waar de meeste 75-plussers hulp in huis krijgen: 

  1. Twenterand, Overijssel: 27,1%
  2. Westerwolde, Groningen: 26,5%
  3. Brunssum, Limburg: 26,5%
  4. Stadskanaal, Groningen: 26,5%
  5. Kerkrade, Limburg: 26%
  6. Tubbergen, Overijssel: 25,9%
  7. Pekela, Groningen: 25,9%
  8. Landgraaf, Limburg: 25,7%
  9. Emmen, Drenthe: 25,4%
  10. Enschede, Overijssel: 25,3%

 

In het Noord-Hollandse Laren lag het percentage juist het laagst: hier maakt maar 6,8% van de ouderen gebruik van huishoudelijke hulp via de Wmo. Ook in Rozendaal (7,4%) en De Bilt (10%) wordt deze maatschappelijke ondersteuning relatief weinig benut. 

 

Onderzoeksmethode

Voor dit onderzoek is gebruikgemaakt van de Wmo data over de eerste 6 maanden van 2021 tot en met 2025, zoals gerapporteerd door het CBS. Dit is afgezet tegen het aantal inwoners in de betreffende leeftijdsgroepen van die periode. Voor de provinciale vergelijkingen is enkel gebruikgemaakt van de gemeenten die deze data hebben aangeleverd en de gemeenten waar het aandeel 60-plussers met hulp in de huishouding hoger dan 4% lag.

Auteur: redactie Zuster Jansen

Is AI wel écht een oplossing in de zorg?

Sinds AI in ons leven is gekomen, worden de voordelen in alle branches benadrukt. Zo ook in de zorg. Want van administratie tot personeel: de problemen in de zorg groeien. Kunstmatige intelligentie zou daarbij kunnen helpen. Maar hoe gaat dat tot nu toe in de praktijk? Is AI wel écht zo heilzaam in de zorg?

Vooruitgang blijkt er allereerst nauwelijks. Uit onderzoek naar AI-toepassingen blijkt dat nog maar 2% gebruikt wordt in de zorg. Precies hetzelfde percentage als in 2021!

Lees verder

Noodplan mentale zorg door kans op oorlog

Wat nu als er een oorlog komt, waarbij Nederlandse militairen moeten vechten? Dan is er sowieso mentale (na)zorg nodig. Omdat de kans op oorlog groter lijkt te worden, maken ggz-organisaties en Defensie alvast een concreet noodplan.

Lees verder

Nieuwe campagne tegen verbale agressie in de zorg

Zorgmedewerkers maken het maar al te vaak mee: scheldpartijen en andere vormen van verbale agressie. Dat ráákt deze medewerkers. En zelf geven ze aan dat het ook de zorg raakt, die zij aan anderen verlenen.

Verbale agressie hoeft niet eens vaak voor te komen; volgens onderzoek is de impact van zelfs enkele incidenten soms groot. De kwaliteit van de zorg lijdt eronder, bijvoorbeeld omdat er minder aandacht is voor degene die zorg ontvangt. Dat heeft alles te maken met de mentale impact van verbale agressie. Daarnaast kunnen wachttijden oplopen. Dat heeft ook nog eens tot gevolg dat een deel van de patiënten hun afspraak afzegt of uitstelt.

Lees verder

Geen ‘fysieke proef’ meer in de Drechtsteden

In de Drechtsteden (Alblasserdam, Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht) draaide een pilot om met een verplichte fysieke proef te beoordelen hoeveel thuiszorg iemand nodig had. Die pilot wordt nu gestaakt. Daarvoor in de plaats komt er een pilot ‘Herstelgerichte ondersteuning’.

Lees verder

AI in de zorg: Europese artsen maken zich zorgen

AI staat voor ‘kunstmatige intelligentie’. De ontwikkeling van deze technologie drukt een steeds nadrukkelijker stempel op onze maatschappij, en de zorg kan niet achterblijven. Maar de toepassing ervan stuit op verschillende drempels. Want bij AI geldt nog veel meer dan voor andere technologieën: verantwoord gebruik is cruciaal.

De waarborgen daarvoor zijn nog niet toereikend, vindt Europese artsenorganisatie CPME (Standing Committee of European Doctors). Zij schreven onlangs een nieuw beleidsdocument, getiteld ‘Deployment of artificial intelligence in healthcare’. Ook de KNMG (Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst) is lid van de CPME. Zij schreven actief mee aan het document.

Knelpunten AI in de zorg

In het document staan de grootste knelpunten voor inzet van AI in de klinische praktijk. Het is niet dat Europese artsen niet openstaan voor innovatie, aldus KNMG-voorzitter René Héman. Maar betrouwbaarheid en veiligheid van AI moet te allen tijde vooropstaan, zegt hij: ‘Op dit moment zien we te veel niet-gecertificeerde AI-producten op de markt en ontbreekt vaak de transparantie over gebruikte trainingsdata.’

De CPME wijst op nog een ander belangrijk risico van AI in de zorg: implementatie van die systemen vergt enorm veel tijd. Tijd die daardoor niet meer besteed kan worden aan directe, persoonlijke patiëntenzorg.

Aanbevelingen voor AI in de zorg

De artsenorganisatie wil vooral ook meedenken, en doet daarom 13 concrete aanbevelingen om de genoemde drempels bij AI in de zorg weg te nemen. Onder andere:

  • AI-toepassingen moeten beter aansluiten bij de klinische praktijk
  • Makers van AI-systemen moeten transparant zijn over gebruiksrichtlijnen
  • Verplichte cybersecurity-verzekering
  • Artsen moeten zelf kunnen bepalen of ze AI wel of niet inzetten

Onder andere met bovenstaande aanbevelingen moet het patiëntbelang altijd prioriteit nummer één zijn en blijven.

Dr. Christiaan Keijzer is voorzitter van de CPME. Hij zegt: ‘AI-systemen moeten naadloos aansluiten bij bestaande zorginformatiesystemen. Losse systemen die niet met elkaar communiceren, dwingen artsen om dezelfde informatie meerdere keren in te voeren. Dit leidt tot onnodige administratieve lasten en verhoogt het risico op burn-out bij zorgprofessionals.’

Het is mooi dat artsen in ieder geval allereerst denken aan het welzijn van hun patiënten. Dat AI in de zorg steeds meer een rol gaat spelen, staat vast. Maar laat het dan wel zorgvuldig gebeuren!

Auteur: redactie Zuster Jansen

Ouderen bezoeken minder vaak de huisartsenspoedpost

Ouderen maken minder vaak gebruik van zorg. Dat blijkt uit de jaar- en trendcijfers van de huisartsenspoedposten die aangesloten zijn bij Nivel.

Toen de coronapandemie voorbij was, gingen juist veel meer mensen naar de huisartsenspoedpost. Met uitzondering van ouderen. In 2023 nam dit gebruik nog verder af onder ouderen.

Dit betekent dat het totale zorggebruik bij huisartsenspoedposten lager ligt dan in 2021 en 2022.

Lees verder

Kwart personeelstekort oplossen met digitalisering?

Het personeelstekort in de zorg speelt al lang. In 2028 zou het gaan om 59.000 full-time arbeidsplaatsen. Aan alle kanten wordt naar oplossingen gezocht. Eén van die oplossingen zou slimme digitalisering kunnen zijn, volgens adviesbureau SiRM.

Lees verder

21 voorbeelden van de Babbeltruc

De zogenaamde babbeltruc kent vele vormen. Vooral ouderen zijn het doelwit. Natuurlijk wilt u voorkomen dat u slachtoffer wordt.

Daarom geven we u in dit artikel 18 bekende voorbeelden van babbeltrucs. Met eenvoudige tips hoe u de truc kunt herkennen. Zo bent u extra bewust. En kunt u voorkomen dat u geld verliest of inbrekers in huis haalt.

Lees verder

Patiëntenfederatie Nederland: veel mensen ervaren onnodige zorg, dat moet anders

Patiënten ervaren regelmatig onnodige zorg en dat is zonde van de waardevolle tijd én het kost een hoop geld. Bij maar liefst 40 procent van de patiënten die de afgelopen twee jaar zorg heeft ontvangen, werd er (naar hun idee) soms ook onnodige zorg verleend. Dat blijkt uit een onderzoek van Patiëntenfederatie Nederland. Waar gaat het “mis” en kan winst behaald worden?

Lees verder

Vallende ouderen in Nederland

Onderzoek: Vallende ouderen in Nederland

“Gemiddeld 151 per 10.000 ouderen in Nederland opgenomen na een valpartij”

Evenwicht, balans en mobiliteit: naarmate we ouder worden, verslechteren deze eigenschappen en neemt de kans op een valpartij toe, zeker bij mensen van 65 jaar of ouder. Vallen op hoge leeftijd kan leiden tot ernstige verwondingen en heeft grote invloed op de zelfstandigheid van mensen.

Jaarlijks belanden er ruim 52.000 ouderen in het ziekenhuis na een val. En het blijft in de meeste gevallen niet bij een kort bezoekje: ‘maar’ 5,6% van de ouderen die een valongeluk hebben gehad mag binnen één dag weer naar huis. De overige patiënten (94,4%) moeten langer in het ziekenhuis blijven voor herstel of observatie.

Valpreventieve zorg

Valongelukken gebeuren voornamelijk in en om een woning. Om het risico op een valongeluk te verkleinen, kunnen ouderen van 65+ sinds dit jaar een (gedeeltelijke) vergoeding vanuit het basispakket krijgen voor zorg bij valpreventie.

Vooral het verbeteren van evenwicht, lopen en spierkracht kan de kans op een val bij ouderen verminderen. Hier wordt tijdens de valpreventie dan ook veel op gefocust. Met deze landelijke aanpak hoopt de overheid het risico te verkleinen en zo het aantal (langdurige) ziekenhuisopnames na een val te verminderen. Maar waar is deze preventieve zorg eigenlijk het hardst nodig? Zuster Jansen zocht het uit door het aantal ziekenhuisopnames na een accidentele val in kaart te brengen.

In provincie Groningen relatief de meeste valincidenten

Groningen is de provincie met naar verhouding de meeste ziekenhuisopnames na een valongeluk: hier waren 166 opnames per 10.000 ouderen. In het hele land lag dit aantal fors lager, namelijk op 151. Ook in Zuid- en Noord-Holland zijn er relatief veel opnames: 161 per 10.000 ouderen.

Opvallend is de provincie Flevoland. Met bijna 13% minder opnames dan het landelijk gemiddelde komt de provincie onderaan de lijst met 131 valincidenten per 10.000 ouderen.**

Hieronder is een interactief kaartje weergegeven waarop de cijfers per provincie te zien zijn.

Heemstede de gemeente met de meeste valincidenten

Tussen de verschillende gemeenten in ons land zijn er grote verschillen te zien. Zo zijn er in het Noord-Hollandse Heemstede relatief gezien de meeste valincidenten. Met 226 per 10.000 ouderen zijn er in de gemeente welgeteld 52% meer ziekenhuisopnames dan elders in het land. Ook in het Zuid-Hollandse Westvoorne en het Noord-Hollandse Oostzaan belanden van elke 10.000 ouderen er relatief veel in het ziekenhuis na een val: respectievelijk 218 en 215.

In het Noord-Brabantse Boekel (46) en Utrechtse Renswoude (57) zijn juist de minste valincidenten per 10.000 ouderen.

Op het interactieve kaartje hieronder zijn de cijfers per gemeente te zien.

Vrouwen vaker in ziekenhuis door valincident meer dan mannen

Van de ruim 52.000 ouderen die een na een valpartij in het ziekenhuis zijn beland, is 63,5% vrouw. Vooral in de provincie Groningen is het verschil tussen mannen en vrouwen groot. Daar belanden maar liefst twee keer zoveel vrouwen in het ziekenhuis door een valongeluk.

In de provincie Flevoland is juist het verschil het kleinst: daar is 61,5% vrouw.

De gemeente met het grootste verschil is het Overijsselse Zwartewaterland. Hier worden maar liefst zeven keer meer vrouwen dan mannen in het ziekenhuis opgenomen na een valincident

Niet meer zelfstandig thuis wonen na valpartij

De gevolgen van een val houden vaak niet op na ontslag uit het ziekenhuis. Veel ouderen die vallen, houden hier complicaties aan over en hebben blijvende zorg nodig. Vanwege de kwetsbaarheid door ouderdom kunnen veel ouderen na een val niet altijd meer zelfstandig thuis wonen. Zij hebben dan thuis extra hulp nodig of moeten verhuizen naar een verpleeghuis. De wachtlijsten voor een verpleeghuis zijn echter vaak erg lang. Totdat zij een plekje hebben, kunnen zij eventueel gebruikmaken van overbruggingszorg.

Onderzoeksmethode

Het onderzoek is gebaseerd op de meest recente CBS-data. Hierbij is het gemiddelde aantal ziekenhuisopnames onder 65-plussers als gevolg van een valincident afgewogen tegen het aantal 65-plussers per gemeente. Een valincident is een ongeval waarbij een persoon onopzettelijk valt, struikelt of uitglijdt binnens- of buitenshuis. Verkeersongelukken worden hierbij niet in beschouwing genomen.

Over Zuster Jansen

Zuster Jansen is een particuliere thuiszorgorganisatie die door heel Nederland actief is. Het brede zorgaanbod, o.a. zorg bij dementie en 24-uurszorg, sluit altijd aan op de specifieke zorgbehoefte. Zuster Jansen kent geen wachtlijsten en zet kleine vaste teams in om persoonlijk vertrouwen en een goede band met haar cliënten op te bouwen.

Auteur: redactie Zuster Jansen

** De cijfers van enkele gemeenten in Zeeland bleken incorrect te zijn geïnterpreteerd. Na contact met het CBS zijn deze cijfers op 22 februari gecorrigeerd.

Nacht en Rust-app kan belangrijke rol spelen bij slaapproblematiek in ouderenzorg

Slaap: een essentiële en vaak onderschatte factor voor een goede fysieke én mentale gezondheid. Ook bij ouderen is een goede nachtrust erg belangrijk, maar in de praktijk blijken er toch veel ouderen last te hebben van slaapproblematiek. Om die reden is de Nacht & Rust-app ontwikkeld.

Digitale hulpmiddel

Cicero Zorggroep, Sevagram en Zuyderland (alle drie prominente zorgorganisaties in Limburg) zijn de gezamenlijke initiatiefnemers van het innovatieve, digitale hulpmiddel. De aanleiding? In het huidige zorgsysteem wordt de zorg voor ouderen steeds complexer en speelt het waarborgen van een goede nachtrust een belangrijke rol. Daarnaast wordt de druk op het personeel hoger en wordt er naar effectieve hulpmiddelen gezocht. Door deze uitdagingen in de zorgsector is de Nacht & Rust-app “geboren”. Het doel van de app is om zorgmedewerkers én cliënten handvatten te geven om nachtelijke onrust zoveel mogelijk tegen te gaan. Deze handvatten zijn gebaseerd op inzichten uit de psychogeriatrische zorg.

De drie zorgorganisaties lanceerden de app, een digitaal slaapprotocol, op 12 december. Het hulpmiddel is bedoeld voor de intramurale, psychogeriatrische ouderenzorg en helpt zorgmedewerkers en behandelaren om de nachtelijke onrust van bewoners in kaart te brengen en aan te pakken. De drie initiatiefnemers kunnen namelijk niet genoeg benadrukken dat slaap een belangrijke rol speelt bij zowel lichamelijk als mentaal herstel en talrijke functies. Daarnaast neemt de maatschappelijke aandacht voor slaapproblemen en de duurzame inzetbaarheid van personeel toe. Door het delen van kennis, inzichten, data en oplossingen (bijvoorbeeld door de Nacht & Rust-app) wordt ernaar gestreefd om passende zorg te kunnen leveren en de druk op de zorg te verlagen.

Slaapprotocol voor mensen met dementie

De app bevat ook een slaapprotocol dat zich expliciet richt op mensen met dementie. Er worden interventies aanbevolen die het slaapgedrag van cliënten kunnen verbeteren.  Door de mogelijke oplossingen die de app biedt, kunnen inslaap- en doorslaapproblemen worden aangepakt, maar ook andere klachten, zoals “te vroeg wakker worden”. De adviezen die de app geeft, gaan over eventuele handelingen in de nacht zelf, zoals een andere houding of de inzet van een slaaprobot. Daarnaast geeft de app ook aanbevelingen die overdag al kunnen worden toegepast om het slapen te verbeteren. Denk aan eetgedrag, geuren, inrichtingen en ruimtes.

Al sinds de start van dit jaar bundelen de drie Limburgse zorgpartijen hun kennis en ervaringen om nachtelijke onrust in de ouderenzorg aan te pakken. Daaruit ontstond de Nacht & Rust-app in samenwerking met het Centrum voor Slaapgeneeskunde Kempenhaeghe, het Lectoraat Ondersteunende Technologie in de Zorg van Zuyd Hogeschool en het CZ zorgkantoor.

Veelbelovende resultaten

De afgelopen maanden werd door Zuyd Hogeschool onderzocht wat de effectiviteit van de app is. En wat blijkt? Zowel op cliënt- als op medewerkersniveau zijn de resultaten veelbelovend. Cliënten ervaren over het algemeen een betere nachtrust en een prettiger dag- en nachtritme na het gebruik van de app. Tegelijkertijd zijn zorgprofessionals lovend over de app, omdat deze gebruiksvriendelijk en gemakkelijk toepasbaar is. Ook blijkt dat zorgmedewerkers meer handvatten hebben om slaapproblematiek in kaart te brengen en te behandelen. Echter, dit zijn de voorlopige onderzoeksresultaten. Het definitieve rapport zal eind januari gepubliceerd worden.

De app kan gedownload worden in de App Store en Google Play Store.

Auteur: redactie Zuster Jansen

Huisartsen zien rol bij valpreventie niet zitten

Gemeenten hebben opdracht gekregen om in 2024 aan de slag te gaan met gerichte valpreventie. In het kort: ouderen die een verhoogd risico op vallen hebben, krijgen een uitnodiging voor een uitgebreide beoordeling. Die moet gedaan worden door de huisarts, wijkverpleegkundige of een specialist ouderengeneeskunde. Maar huisartsen zien die taak niet zitten.

Lees verder

Weer leren om het huishouden zelf te doen?

In Denemarken is het al normaal. Nederland is er nu mee aan het experimenteren: hulpbehoevende ouderen trainen om weer zelfredzaam te worden. Met als doel: langer thuis wonen én minder uren zorg van zorgverleners.

Het idee is eenvoudig: ouderen worden in korte tijd intensief getraind. Bijvoorbeeld om weer zelf het huishouden te doen. Maar ook weer zelf te douchen, zelf koken en leuke dingen zoals hobby’s. Hoe? Met de inzet van handige hulpmiddelen en slimme handelingen.

Lees verder

6000 pgb-zorgaanbieders hebben strafblad

Wanneer je een persoonsgebonden budget (pgb) aanvraagt, ga je er natuurlijk vanuit dat de zorgaanbieder het beste met je voor heeft. Toch blijkt er regelmatig gefraudeerd te worden en zijn er bijna 6000 pgb-zorgaanbieders met een strafblad. Eerder veroordeelde zorgaanbieders blijken gemiddeld veel hogere bedragen te declareren. “Dat is verontrustend.”

Lees verder