Alzheimer treft eerst je darmen, daarna pas je hersenen. Dat bewees Inserm onlangs. Maar misschien het belangrijkste nieuws van deze ontdekking: de wetenschappers vonden ook een natuurlijke stof die de ziekte kan stoppen. Bij dieren voorkwam het geheugenverlies.

Dit onderzoek dwingt ons heel anders naar de ziekte van Alzheimer te kijken. Wie weet wat voor behandelingen hieruit voort gaan komen?

Alzheimer in het ‘tweede brein’

Overigens kwamen onderzoekers al in de jaren ’90 op dit spoor. Toen al dachten zij dat het abnormale eiwit amyloïde-bèta-peptide (Aβ) – dat centraal staat bij Alzheimer – zich ook in de darmen kon nestelen. Darmen hebben een eigen zenuwnetwerk: het enterische, ook wel bekend als het ‘tweede brein’. Dit is nu dus vastgesteld.

Muizen die vatbaar zijn voor Alzheimer, laten zien dat in hun darmen het eiwit zich gaat ophopen, al in hun 2^e levensmaand. Pas 4 maanden later beginnen de geheugenproblemen. Oftewel: de darm wordt al veel eerder aangetast: minder verbindingen tussen darmneuronen, chronische ontsteking en spijsverteringsproblemen (het laatste uit zich vooral in constipatie, wat een bekend symptoom is bij Alzheimerpatiënten).

Hoop op nieuwe behandelingen

Zoals gezegd: het onderzoek bracht ook hoop op nieuwe behandelingen. Want de onderzoekers gingen aan het werk met butyraat, een vetzuur. Bepaalde bacteriën produceren dit in de darmen, bij het afbreken van voedingsvezels. Eerder onderzoek toonde dat deze stof hersenneuronen beschermt tegen Aβ.

In het nieuwe onderzoek kregen muizen dit toegediend in een vroeg stadium. Wat bleek: de stof werkte ophoping van Aβ tegen en beschermde de neuronale verbindingen. Ook waren er minder ontstekingen. En misschien wel het belangrijkste: de muizen kregen géén geheugenverlies.

Meer onderzoek nodig

Het is nog niet zover dat deze bevindingen vertaald kunnen worden naar mensen. Daarvoor is eerst meer onderzoek nodig. Wel is de deur naar die nieuwe onderzoeken – die zich concentreren op het verband tussen de darmen en hersenen – wagenwijd geopend.

De heilige graal? Biomarkers in de darm ontdekken, om de ziekte op te sporen lang voordat de eerste symptomen van Alzheimer zich tonen. Want dan is ook vroege behandeling mogelijk, en dat is de sleutel.

Heeft of krijgt u te maken met Alzheimer/dementie?

Weet dan dat u via particuliere thuiszorg altijd op de hulp kunt rekenen die nodig is.

Bekijk ons zorgaanbod >

Auteur: redactie Zuster Jansen