Is AI wel écht een oplossing in de zorg?

Sinds AI in ons leven is gekomen, worden de voordelen in alle branches benadrukt. Zo ook in de zorg. Want van administratie tot personeel: de problemen in de zorg groeien. Kunstmatige intelligentie zou daarbij kunnen helpen. Maar hoe gaat dat tot nu toe in de praktijk? Is AI wel écht zo heilzaam in de zorg?

Vooruitgang blijkt er allereerst nauwelijks. Uit onderzoek naar AI-toepassingen blijkt dat nog maar 2% gebruikt wordt in de zorg. Precies hetzelfde percentage als in 2021!

AI ingezet als ‘snufje’

Hoe komt dat? Niet door te weinig innovatie, in ieder geval. Nee, het gaat om hoe die innovaties ingezet worden. Want de zorgsystemen worden niet aangepast op AI. In plaats daarvan komt AI bovenóp die systemen. Anders gezegd: AI wordt niet gebruikt om problemen op te lossen, maar simpelweg omdat het een nieuw snufje is. Het onderliggende probleem los je daarmee niet op.

Dit vraagt om een voorbeeld: er zijn AI-toepassingen die uit allerlei data voorspellen wat de kans is dat een patiënt overlijdt. De uitkomsten zijn vaak nauwkeurig. Maar wat kan de arts of patiënt zelf ermee? Over die meerwaarde wordt vaak niet voldoende nagedacht. Evenals over welk probleem de toepassing oplost. Over die vragen moet al bij de ontwikkeling van een AI-toepassing nagedacht worden.

Daarnaast worden er vaak AI-oplossingen bedacht voor dingen die misschien helemaal niet opgelost hóeven te worden.

Vertrouwen in AI ontbreekt in de zorg

Een van de redenen waarom AI nog niet op een zinvolle manier doordringt tot de zorg, is het karakter van de branche zelf. Transparantie, veiligheid, verantwoordelijkheid en uitlegbaarheid zijn op elk moment heel belangrijk. En als het gaat om AI, zijn die dingen simpelweg vaak nog niet op niveau.

Neem medische diagnoses door AI: daarbij blijkt dat die compleet kunnen veranderen zodra het model sociaaldemografische kenmerken gevoed krijgt. Die diagnoses kunnen dan ook totaal incorrect zijn. Het vertrouwen in AI daalt daardoor heel snel in de zorg.

Daarom pleiten experts ervoor om al aan de start van de ontwikkeling van AI-toepassingen voor de zorg, belangrijke vragen te stellen. Namelijk: ethische, juridische en maatschappelijke vragen. Doe je dat pas achteraf? Dan is het te laat.

De zorg heeft AI nodig

Hoe dan ook: het is zaak dat de zorg de komende jaren werk maakt van AI. Want de zorgvraag groeit, maar het aantal medewerkers kan die groei niet bijhouden.

Auteur: redactie Zuster Jansen