Mantelzorg

Mantelzorg is het onbetaald bieden van hulp aan een partner of een kind die hulpbehoevend, chronisch ziek of gehandicapt is. Vaak gaat het om meer dan 8 uur mantelzorg per week.

Wat is een zorghotel? Betekenis van zorghotel

Een zorghotel lijkt op een gewoon hotel, maar is speciaal bedoeld voor mensen die tijdelijk hulp nodig hebben. Dat betekent dat het de uitstraling van een hotel heeft, gecombineerd met zorg. U kunt er bijvoorbeeld heen na een operatie, als u mantelzorger er even niet is, óf als u zelf aan vakantie toe bent.

Lees verder

Overheid wil meer bekendheid voor respijtzorg

Samen met belangenvereniging Mezzo, mantelzorgers en cliënten wil minister de Jonge van VWS meer aandacht voor respijtzorg.

Mantelzorgers hebben grote kans op overbelasting en trekking vaak veel te laat aan de bel, met alle gevolgen van dien.

Ook blijkt dat mantelzorgers zelf te weinig inzicht hebben in welke taken ze allemaal uitvoeren. Met respijtzorg worden de taken van de mantelzorger tijdelijk overgenomen en kan de mantelzorger op adem komen.

Auteur: Karel de Vries, redactie Zuster Jansen

respijtzorg

Mantelzorgers onder druk door vergrijzing

Uit een gezamenlijk onderzoek van het Planbureau voor Leefomgeving (PBL) en het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) blijkt dat het aantal mantelzorgers in Nederland als gevolg van de vergrijzing, flink zal dalen. Over twintig jaar zullen er op elke 85-plusser 6 mantelzorgers klaarstaan. Op dit moment staan op elke 85-plusser nu 15 mantelzorgers klaar.

Mantelzorger overbelast

De druk van zorgtaken voor mantelzorgers zullen toenemen met kans van ernstige overbelasting van de mantelzorger. Overbelasting geeft klachten zoals: lichamelijke klachten, soms psychische klachten en onrustig gedrag. Overbelaste mantelzorgers slapen vaak slecht en piekeren erg veel.

mantelzorger

In Zeeuws-Vlaanderen en Limburg is de afname van beschikbare mantelzorgers het ongunstigst. Dit omdat deze regio’s ook krimpgemeenten zijn.

Eind van dit jaar komen de onderzoekende bureaus met aanbevelingen om het tekort van mantelzorgers binnen de perken te houden.

Auteur: Karel de Vries, redactie Zuster Jansen

Mantelzorgers ingezet tegen complicaties

Na een succesvolle pilot met twee mantelzorgkamers op de afdeling chirurgie van het AMC ziekenhuis in Amsterdam wil het ziekenhuis mantelzorgers inzetten om zorgtaken over te nemen. Het gaat om zorgtaken die mantelzorgers dan al tijdens de opname in het ziekenhuis kunnen bieden.

Door de inzet van mantelzorgers bij de zorg van hun naaste is er minder risico op postoperatieve complicaties en zijn de naasten goed voorbereid op de zorgtaken die hun thuis staan te wachten. Juist door het leren van zorgtaken al tijdens de ziekenhuisopname krijgen mantelzorgers meer zelfvertrouwen.

mantelzorg

Mantelzorgkamers

In de mantelzorgkamers betrekken verpleegkundigen mantelzorgers bij de postoperatieve zorg zoals adl taken, zorg bij mondhygiëne, ondersteuning bij ademhalingsoefeningen, het mobiliseren van de zieke en lichte taken zoals hulp bij wassen of aankleden of hulp bij toiletgang.

Het AMC ziekenhuis hoopt dat door de inzet van mantelzorgkamers er een kortere opnameduur is van zorg, dat er minder ongeplande heropnames komen en dat er thuis minder post-operatieve complicaties zullen ontstaan.

Auteur: Karel de Vries, redactie Zuster Jansen

Mantelzorgers laten miljoenen aan waardering liggen

Er is veel te doen om de waardering die mantelzorgers van de gemeente krijgen. Mantelzorgers krijgen van de gemeente een bepaalde vergoeding voor de dienst die zij hun naasten verlenen. Deze vergoeding wordt geuit als mantelzorgwaardering. Per gemeente bestaan er sterke verschillen in mantelzorgwaardering. Uit onderzoek blijkt dat mantelzorgers slecht geïnformeerd zijn over de grootte van de mantelzorgwaardering. Gezamenlijk laten mantelzorgers miljoenen euro’s aan waardering liggen.

Jaarlijks hebben veel mantelzorgers recht op een door de gemeente zelf ingevulde mantelzorgwaardering. Mantelzorgers kunnen deze waardering jaarlijks aanvragen bij het wmo-loket van de gemeente waar de persoon die verzorging ontvangt woonachtig is. Deze mantelzorgwaardering kan bestaan uit een geldbedrag, een dagje uit of een tegoedbon.

Gemeenten gaan uit van niet-geclaimd budget

De mantelzorgwaardering wordt door gemeenten vergoed vanuit het jaarlijkse mantelzorgbudget. De hoogte van de lokale mantelzorgbudgetten laat echter zien dat in geen enkele gemeente alle mantelzorgers beroep doen op zijn of haar mantelzorgwaardering. De beschikbare vergoeding loopt in sommige gemeenten op tot 200 euro.

Als iedere geregistreerde mantelzorger de waardering op zou vragen, ontstaat er een tekort van 227% op het totale mantelzorgbudget. Andere gemeenten waar weinig beroep wordt gedaan op het mantelzorgbudget zijn onder andere  Blaricum en Gooise Meren.

Grote verschillen in mantelzorgwaardering

De verschillen in Nederland omtrent de wettelijk bepaalde mantelzorgwaardering zijn zeer groot. Waar de ene gemeente een waardering van 200 euro per mantelzorger ter beschikking stelt, kan men bij de andere gemeente een waardebon van 50 euro ontvangen. Toch laten mantelzorgers de vergoeding, ongeacht de hoogte vaak liggen.

Meeste waardering blijft liggen in Eindhoven

Als iedere mantelzorger de mantelzorgwaardering ophaalt waar hij recht op heeft, dan ontstaan er vaak grote tekorten op de begroting van het mantelzorg budget. Om die reden stellen veel gemeenten een maximum bedrag in. Wanneer dit maximum wordt bereikt, komen nieuwe mantelzorgers niet meer in aanmerking voor een vergoeding.

In dit scenario zou de gemeente Eindhoven met het grootste tekort kampen, namelijk zo’n 9 miljoen euro. Andere gemeenten die in dit geval met een begrotingstekort zouden kampen zijn Almere (7,5 miljoen), Nijmegen (6,5 miljoen) en Amersfoort (5,9 miljoen). Onder deze gemeenten heeft alleen Nijmegen geen limiet in het budget opgesteld.

Wie het eerst komt, wie het eerst maalt

Voor mantelzorgers van gemeenten die een limiet hebben ingesteld op de mantelzorgwaardering is het verstandig om zich zo snel mogelijk bij het WMO loket te melden voor de mantelzorgwaardering. In deze gemeenten geldt immers een ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’ principe.

Mantelzorgers die zich te laat bij het WMO loket melden lopen het risico dat de beschikbare vergoeding zijn limiet al heeft bereikt. Zij blijven dus met lege handen staan.

Meeste budget voor mantelzorgers in Amsterdam

Amsterdam is de gemeente met het hoogste mantelzorgbudget. In 2017 had de gemeente een mantelzorgbudget van zo’n 6,5 miljoen euro. Mantelzorgers krijgen hier een vergoeding in de vorm van een VVV bon ter waarde van 20 euro. Amsterdam wordt gevolgd door Rotterdam, wat in 2017 een budget had van zo’n 6,1 miljoen euro. Hier heeft men onder andere recht op een OV pas en een tegoedbon met een totale waarde van 60 euro.

De gemeente Den Haag heeft een mantelzorgbudget van 4,4 miljoen euro. Mantelzorgers hebben hier recht op 100 euro credits in de mantelzorg webshop.

Onderzoek naar waardering voor mantelzorgers

Gemeenten zijn wettelijk verplicht om een mantelzorgwaardering te geven aan hun inwoners die als mantelzorger werkzaam zijn. Een mantelzorgwaardering kan jaarlijks, door iedereen die mantelzorger is, worden opgevraagd bij het wmo-loket van de gemeente waar de persoon die wordt verzorgd woont. Iedere gemeente heeft mantelzorgers die vrijwillig het (vaak zware) werk van en voor hun naasten op zich nemen. Toch waarderen niet alle gemeenten deze inzet gelijk.

Dit blijkt uit onderzoek wat is uitgevoerd onder 39 gemeenten. Dit onderzoek is uitgevoerd op basis van data van de grootste gemeenten van Nederland (inclusief de provinciale hoofdsteden), aangevuld met de rijkste en armste gemeenten van Nederland.

Dagje uit of 200 euro: zo groot zijn de verschillen in mantelzorgwaardering
Iedere gemeente heeft mantelzorgers die vrijwillig het (vaak zware) werk voor hun naasten op zich nemen. Toch waarderen gemeenten deze inzet niet allemaal gelijkwaardig.

De onderlinge verschillen in mantelzorgwaardering lopen op tot wel 200 euro. In plaats van een uit te keren bedrag, kiezen sommige gemeenten voor een waardering in natura. Zo hebben mantelzorgers in Groningen alleen recht op een ijsje of bloemen.

Ook in steden als Eindhoven, Nijmegen, Kerkrade of Almere wordt een bedrag van €200,- per mantelzorger gegeven.

Gemeenten met laagste waardering
In de provincie Groningen heeft de gemeente Pekela de mantelzorgwaardering als geldbedrag afgeschaft, net als in de Friese hoofdstad Leeuwarden. In Wassenaar en Zwolle is de vergoeding ook afgeschaft, maar hier krijgen mantelzorgers een zogenaamde mantelzorgdag. Deze dag bestaat in Wassenaar dit jaar onder andere uit een ‘sing-a-long’ met de ‘power girls’.

In Rotterdam krijg je 25 euro OV-tegoed, in Utrecht een mantelzorgdag en in Tilburg een bloemetje of een fashioncheque. In Oldambt houden ze de vergoeding voor mantelzorgers nog even geheim en kun je ‘ontspanning’ aanvragen bij het Wmo-loket.

Uit onderzoek blijkt dat de meeste onderzochte steden een stuk guller zijn dan een simpele tegoedbon of een bosje bloemen. Gemiddeld bedraagt de vergoeding bij de onderzochte gemeenten die wél een vergoeding geven zo’n 86 euro.

GemeenteProvincieWaardering Mantelzorgers in €GemeenteProvincieWaardering Mantelzorgers in €
EindhovenNB€ 200HaarenNB€ 55
AlmereFL€ 200s-HertogenboschNB€ 50
NijmegenGE€ 200DeventerOV€ 50
HeerlenLI€ 200LeidenZH€ 50
KerkradeLI€ 200RotterdamZH€ 25
MaastrichtLI€ 200OldambtGR€ 0 *
AmsterdamNH€ 200TilburgNB€ 0 *
AmersfoortUT€ 200ZwolleOV€ 0 *
EmmenDR€ 200UtrechtUT€ 0 *
LelystadFL€ 180MiddelburgZE€ 0 *
ArnhemGE€ 150WassenaarZH€ 0 *
Gooise MerenNH€ 150Den HaagZH€ 0 *
LarenNH€ 150LeeuwardenFR€ 0 *
BlaricumNH€ 150RozendaalGE€ 0 *
AssenDR€ 100PekelaGR€ 0 *
ApeldoornGE€ 100EnschedeOV€ 0 *
Alphen-ChaamNB€ 100GroningenGR€ 0 *
WestlandZH€ 100BloemendaalNH€ 0 *
VenloLI€ 75HaarlemNH€ 0 *
BredaNB€ 75* Gemeenten bieden waardering in natura

 

Toiletgang: hoe helpt u als mantelzorger?

Helpen bij de toiletgang: het is een taak waar u als mantelzorger misschien tegenop kunt zien, zeker als u dit nog nooit gedaan heeft. Toiletbezoek is tenslotte een moment van privacy, waar mensen doorgaans liever geen publiek bij hebben. Maar wat nu als iemand fysiek niet meer in staat is om geheel zelfstandig naar het toilet te gaan? Dan kunt u op een respectvolle manier tóch helpen. Mantelzorgers moeten er daarnaast goed op letten dat ze de handelingen correct uitvoeren, zodat de situatie veilig blijft. Bepaalde bewegingen kunnen tenslotte zorgen voor overbelasting, zowel bij u als bij de zorgvrager. In dit artikel vertellen we waar u zoal rekening mee kunt houden als u een ander moet helpen naar het toilet te gaan.

Lees verder

Hulp bieden bij uit bed komen

Mantelzorgers moeten vaak helpen bij het verplaatsen van iemand die zorg nodig heeft. In de zorg worden deze verplaatsingen ook wel transfers genoemd. Vaak gaat het dan om de transfer van en naar het bed/toilet/bad/douche/stoel of auto. Lichamelijk is dit niet altijd gemakkelijk, het kan voor mantelzorgers zelfs heel zwaar zijn. Daarom is het verstandig om op de hoogte te zijn van goede technieken, en te weten welke hulpmiddelen of aanpassingen eventueel ingeschakeld kunnen worden. Zo voorkomt u dat u last krijgt van uw rug, nek en/of schouders.

Lees verder

Mantelzorg bij reuma

Reuma is niet één ziekte, maar deze term omvat meer dan honderd chronische aandoeningen aan gewrichten, spieren en pezen. Veel Nederlanders (bijna twee miljoen) hebben een vorm van reuma. Bij het woord reuma denken veel mensen aan ouderen, maar wist u dat ongeveer 60 procent van de mensen met reuma juist jonger is dan 65 jaar?

Lees verder

Valpreventie: wat kunt u als mantelzorger doen?

Bent u mantelzorger van een oudere, of van iemand anders die om welke reden dan ook meer meer risico loopt op vallen? Dan is het verstandig om de zorgvrager te gaan helpen met valpreventie. Als mantelzorger kunt u hier een grote rol in spelen. Niet alleen als u aanwezig bent: u kunt er ook voor helpen zorgen dat de woning veiliger is, en dat er minder gevaarlijke plekken zijn. In dit artikel leggen we uit wat u zoal kunt doen om de situatie te verbeteren.

Lees verder

Hulp bieden bij aan- uittrekken steunkousen

Als mantelzorger moet u misschien handelingen uitvoeren waar u van tevoren nooit over na heeft gedacht. Een voorbeeld hiervan is het helpen aan- en uittrekken van steunkousen. Steunkousen kunnen preventief worden gebruikt, maar worden over het algemeen ingezet als mensen last hebben van pijnlijke benen, spataderen en zwellingen. Een steunkous aantrekken lijkt enigszins op het aantrekken van een gewone kniekous, maar er komt wel veel meer bij kijken. Het zijn uiterst strakke kousen die precies goed moeten zitten, en bij het aantrekken moet er vaak wat kracht worden gezet.

Lees verder

Hulp bieden bij aan- en uitkleden als mantelzorger

Helpen bij het aan- en uitkleden klinkt in eerste instantie niet zo moeilijk: u heeft misschien al wel kinderen die u vroeger dikwijls geholpen heeft. Maar wat nu als u mantelzorger bent, en u moet iemand helpen die pijn heeft? Of iemand die eigenlijk niet geholpen wil worden? In dit artikel geven we wat meer informatie over wat erbij komt kijken als u dagelijks iemand gaat helpen met aan- en uitkleden.

Hoe u precies te werk gaat, hangt uiteraard af van de situatie. Moet u bijvoorbeeld iemand aan- en uitkleden die op bed ligt? Dan gaat u anders met de situatie om dan wanneer deze persoon gewoon kan staan. Er zijn echter een aantal dingen die u altijd zou kunnen doen:

Lees verder

Mantelzorg bij verslaving

Een verslaving is een ingewikkeld probleem. Mensen die verslaafd zijn, bijvoorbeeld aan drugs of alcohol, moeten namelijk geheel zelf de beslissing maken om beter te willen worden. U kunt daarbij deels helpen, maar u kunt een ander niet sturen als deze persoon het zelf niet wil. Dat zorgt dikwijls voor veel frustratie bij mantelzorgers. Hoe moet u iemand helpen die misschien wel niet geholpen wil worden, of die in strijd is met zichzelf over het verslavingsprobleem? In dit artikel vertellen we iets meer over hoe het is om te zorgen voor iemand met een verslaving, en wat u eventueel kunt doen als u zich in deze situatie bevindt.

Lees verder

‘Mantelzorg’: betekenis en definitie van het woord

‘Mantelzorg’ betekent dat u als partner, kind, ouder, familielid, vriend, kennis of buren (professionele) hulp verleent aan gehandicapten, chronisch zieken of hulpbehoevende ouderen.

Mantelzorg is altijd vrijwillig en onbetaald. Je geeft deze zorg uit liefde, verantwoordelijkheidsgevoel (plichtsbesef) of vanzelfsprekendheid. Daarom wordt er ook wel gesproken van ‘sociale’ of ‘informele’ zorg.

Lees verder