Schrijven lijkt een simpele taak. Maar er komt heel wat hersenactiviteit bij kijken: motoriek, geheugen, concentratie en planning. Juist daarom zegt hoe jij schrijft veel over je brein. En wellicht ook of je dementie ontwikkelt. Een eenvoudig dictee kan weleens een wondermiddel zijn om de ziekte op te sporen.
Wie dementie ontwikkelt, schrijft anders
Langzaam schrijven. Bibberen. Hoort dat simpelweg bij ouder worden, of is er meer aan de hand? Nieuw onderzoek laat zien dat het laatste heel goed mogelijk is. Want ouderen zonder cognitieve problemen schrijven anders.
Deze informatie kunnen wetenschappers goed gebruiken om achteruitgang van het brein al vroeg te zien. Nog vóór problemen met het geheugen aan het licht komen. Belangrijk om dementie vroeg te herkennen.
Aan het onderzoek deden 58 ouderen mee, in de leeftijd van 62 tot 99 jaar. Van 38 ouderen gingen de hersenen achteruit, de anderen (voor zover bekend) niet.
Dictee vraagt meer van je hersenen dan je denkt
Bij het onderzoek werd er een duidelijk verschil zichtbaar tijdens een (schijnbaar) simpele schrijfoefening: dictee. Tijdens zo’n oefening moet je luisteren, woorden onthouden, geluiden vertalen naar tekst en ondertussen schrijven.
De ouderen met hersenproblemen hadden daar een stuk meer moeite mee: zij schreven langzamer, maakten kleinere bewegingen en zetten meer ‘afzonderlijke penstreken’.
Conclusie van de onderzoekers: hun hersenen konden de complexe taken minder soepel uitvoeren.
Dictee veel goedkoper dan andere tests
Een goede manier om vroege hersenproblemen en dus ook vroege dementie op te sporen, zo lijkt het. Niet alleen simpel, maar óók goedkoop. In tegenstelling tot dure en belastende tests zoals hersenscans, bezoeken aan het ziekenhuis of lange en ingewikkelde geheugentests. Zo’n dictee kan door iedereen en overal gehouden worden, zoals in een verpleeghuis of bij de huisarts.
Er is uiteraard eerst meer onderzoek nodig. Want 58 testpersonen is geen groot aantal. Ook was de studie beperkt in tijd. Daarnaast zijn er andere omstandigheden die kunnen beïnvloeden hoe iemand schrijft. Bijvoorbeeld medicijnen. Die factoren zijn nu niet meegenomen in de studie.
Desondanks zijn wetenschappers enthousiast en zien ze grote mogelijkheden. Wereldwijd wordt gezocht naar manieren om hersenziektes – waaronder allerlei vormen van dementie – eerder te herkennen, bijvoorbeeld via bloedtesten, stemanalyse of slimme AI-systemen. Handschrift zou daar een verrassend effectieve rol in kunnen spelen.
Heeft of krijgt u te maken met Alzheimer/dementie?
Weet dan dat u via particuliere thuiszorg altijd op de hulp kunt rekenen die nodig is.
Auteur: redactie Zuster Jansen
