Wat is dementie? Betekenis en definitie

Wat betekent dementie precies? In het kort is de definitie:

Dementie is een ongeneeslijke aandoening die de hersenen aantast. Of eigenlijk: een verzamelnaam voor meer dan 50 ziektes die de hersenen aantasten.

Als u dementerende bent, gaan uw (hersen)functies steeds verder achteruit. U kunt informatie niet meer goed verwerken. Het begint meestal met vergeetachtigheid. Maar ook de motorische functies van uw lichaam vallen stukje bij beetje weg.

Uiteindelijk wordt u hulpbehoevend als u dement bent. Bijvoorbeeld doordat uw geheugen zo slecht is geworden, dat het gevaar voor uzelf en uw omgeving oplevert. Of omdat u dagelijkse dingen niet meer zelf kunt, zoals aankleden of naar de wc gaan.

De letterlijke betekenis van dementie

Het woord ‘dementie’ betekent letterlijk ‘ontgeesting’. Het is afgeleid van het Latijnse woord voor ‘mens’.

Van Dale omschrijft de betekenis van dementie als volgt: ‘geestelijke aftakeling, met name door ouderdom’.

Wat zijn de vormen van dementie en hun betekenis?

Dementie is dus een containerbegrip voor meer dan 50 ziektes. We onderscheiden dan ook vele vormen van dementie. Hieronder geven we van de meest voorkomende een korte definitie.

Wat is Alzheimer-dementie?

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Mensen die Alzheimer ontwikkelen, worden eerst vergeetachtig. Naar mate de ziekte vordert, verergeren de symptomen.

Ook het gedrag en karakter van mensen verandert. Uiteindelijk hebben patiënten volledige dagelijkse verzorging nodig. En verliezen ze het eigen bewustzijn en het contact met de buitenwereld.

Lees verder over Alzheimer…

Wat is vasculaire dementie?

Vasculaire dementie komt vaak voor. Vooral bij mensen met hart- en vaatziekten. De oorzaak voor deze vorm van dementie is namelijk problemen met de doorbloeding in de hersenen. Daardoor ontstaat vaatschade. Vasculaire dementie treedt overigens vaak op in combinatie met andere vormen.

Vasculaire dementie wordt ook wel ‘multi-infarct dementie’ genoemd.

Lees verder over vasculaire dementie…

Wat is lewy body dementie?

‘Lewy bodies’ zijn ongewone ophopingen van eiwitten in de hersenen. Naast geheugenproblemen kenmerkt deze vorm van dementie zich doordat er ook symptomen van Parkinson optreden: bijvoorbeeld spiertrillen, stijfheid en een gebogen lichaamshouding.

Ook typisch is dat de symptomen erg wisselend zijn. Ze kunnen ieder uur of iedere dag veranderen.

Wat is frontotemporale dementie (FTD)?

Bij frontotemporale dementie of FTD sterven de hersengebieden af die besluiten, gedrag, emoties en taal regelen. Welke symptomen optreden, is afhankelijk van het gebied dat afsterft. Geheugenproblemen spelen bij deze vorm een minder grote rol.

Lees meer over frontotemporale dementie…

Wat is Parkinson-dementie?

We spreken van ‘Parkinson-dementie’ wanneer dementiesymptomen voorkomen in een later stadium van de ziekte van Parkinson. Meestal 10-15 jaar nadat Parkinson is vastgesteld. Mensen met Parkinson hebben 40% kans dat ze ook dementie ontwikkelen.

Treedt de dementie voorafgaand of snel op na het vaststellen van Parkinson? Dan spreken we van ‘lewy body dementie’.

Wat is seniele dementie?

We spreken van ‘seniele dementie’ bij Alzheimer die na het 65ste levensjaar is ontstaan.

Wat is semantische dementie?

Semantische dementie is dé vorm waarbij betekenis- en taalproblemen optreden. Dat komt doordat de temporaalkwab aangetast wordt. Dat gebied heeft u nodig voor uw taalfunctie en woorden onthouden.

Wat is (sub)corticale dementie?

Dementievormen worden weleens ingedeeld in ‘corticale’ en ‘subcorticale’ dementie. Het verschil is lastig uit te leggen. Het zijn vooral klinische, medische termen die gebruikt worden om verschillende soorten te onderscheiden.

We verwijzen u graag naar een artikel hierover op ntvg.nl. Maar let op: het artikel is duidelijk bedoeld voor mensen met een medische achtergrond.

Wat is pseudo-dementie?

Pseudo-dementie is geen echte dementie. Het gaat om klachten en symptomen die erop lijken. Bijvoorbeeld bij depressie. Dan is er namelijk óók sprake van geheugenproblemen, apathie, verlies van initiatief, etc.

Wat is digitale dementie?

Digitale dementie is geen echte vorm van dementie. De term komt van een boek, geschreven door Manfred Spitzer. Hij wijst op de gevaren die digitale media hebben. Overmatig gebruik daarvan kan leiden tot geheugen-, aandachts- en concentratiestoornissen. Evenals emotionele afvlakking en ‘algemene versuffing’. Lees het artikel hierover op mens-en-gezondheid.infonu.nl.

Wat is Korsakov-dementie?

Korsakov is geen echte dementie. Deze ‘vorm’ komt door een ernstig tekort aan vitamine B1. Bijvoorbeeld door te veel alcohol. Enkele symptomen zijn geheugenverlies en fantasieverhalen vertellen.

Dit wordt ook wel ‘alcoholdementie’ genoemd.

Overige vormen van dementie

  • Acute dementie: andere benaming voor een delier.
  • Apraxie-dementie: aanduiding voor wanneer iemand alledaagse handelingen niet meer kan verrichten.
  • Cognitieve dementie: aanduiding voor iemand die in het voorstadium van dementie verkeert.
  • Gemengde/mengbeeld dementie: benaming voor wanneer iemand aan meerdere vormen van dementie lijdt.
  • Lichte/matige dementie: voorstadium van dementie.
  • Primaire dementie: dementie met als oorzaak ouderdom.
  • Secundaire dementie: dementie door een omkeerbare oorzaak, zoals onjuist gebruik van medicijnen of vitamine B1-tekort. Ook wel: reversibele dementie.
  • Progressieve dementie: dementie is in principe ongeneeslijk, en wordt steeds erger. Daarom spreken we van ‘progressieve’ dementie.

Wat is een ‘dementieel syndroom’?

Verschillende bronnen zeggen dat dementie geen ziekte is. Eerder schreven we al dat het een verzamelnaam voor meer dan 50 ziektes is. Je kunt ook zeggen dat dementie een combinatie van symptomen is, die de hersenen aantast. Dit noemen we dan een syndroom.

In principe is ‘dementie’ en ‘dementieel syndroom’ in de praktijk dus hetzelfde.

Dementie kan niemand alleen aan

Heeft u of iemand in uw omgeving dementie? Dan komt er een moment waarop u de situatie niet meer alleen aankunt. Als patiënt redt u het niet meer alleen. Of uw taak als mantelzorger wordt te zwaar. Dan is het goed om te weten dat u thuis hulp in kunt schakelen.

Wilt u hierover eens vrijblijvend van gedachten wisselen? Neem dan contact op met onze zorgcoördinator (020 63 66 847). Samen bespreken u de mogelijkheden – nu en in de toekomst.