De ziekte van Alzheimer: verloop & fases

U hebt Alzheimer. Of het gaat om uw naaste. En nu wilt u weten: hoe verloopt de ziekte? Welke fases zijn er? En wat is eigenlijk de snelheid van het verloop?

Er bestaan verschillende fase-indelingen voor de ziekte van Alzheimer. Sommige bronnen spreken van 3 fases. Andere van 4. Wij hanteren in dit artikel het meest uitgebreide model met 7 fasen.

7-fasenmodel ziekte van Alzheimer

Het 7-fasenmodel onderscheidt de volgende fases:

  • Fase 1: vroeg stadium – ziekte onmerkbaar
  • Fase 2: lichte geheugenproblemen
  • Fase 3: ziekte wordt merkbaar
  • Fase 4: sterke achteruitgang kortetermijngeheugen
  • Fase 5: hulp nodig bij simpele dingen
  • Fase 6: karakterverandering en sterk hulpbehoevend
  • Fase 7: 24-uurszorg nodig

Hieronder beschrijven we de verschillende fases uitgebreider.

Fase 1: vroeg stadium – ziekte onmerkbaar

In deze vroege fase is de ziekte nog niet merkbaar. Niet voor de patiënt, niet voor de buitenwereld. Maar de ziekte is al wel actief.

Omdat het verloop van Alzheimer progressief is – en nog ongeneeslijk – is het proces al onomkeerbaar.

Fase 2: lichte geheugenproblemen

Welke dag van de week is het ook alweer? Waar zijn mijn sleutels? Heb ik de deur nou wel of niet op slot gedaan?

In dit stadium vergeet de patiënt steeds vaker kleine dingen. Nog steeds moeilijk op te merken. Vergeetachtigheid komt immers vaak voor. Die heeft niet perse met Alzheimer te maken.

Fase 3: ziekte wordt merkbaar

Zowel de patiënt als zijn/haar omgeving beginnen te merken dat er iets aan de hand is. Door veranderingen in gedrag bijvoorbeeld. Of in communicatie.

Typisch is dat veel patiënten dit proberen te verdoezelen voor hun naasten. Meestal uit angst of schaamte.

Fase 4: sterke achteruitgang kortetermijngeheugen

Het kortetermijngeheugen gaat fors achteruit. Veel details glippen de patiënt door de vingers. Ook rekenen wordt moeilijker. Met name achteruit tellen en getallen aftrekken.

Ook het gedrag kan veranderen: de patiënt trekt zich meer terug. En is chagrijniger dan gewoonlijk.

<h3> Fase 5: tijd en plek vergeten

Dit wordt ook wel de ‘verdwaalde fase’ genoemd. Dat komt omdat de patiënt het tijdsbesef kwijtraakt. En steeds vaker niet meer weet waar hij/zij is of waarom.

In deze fase begint de behoefte aan hulp toe te nemen. Ook bij eenvoudige dingen. Voor de mantelzorger dus ook een fase waarin de zorg flink zwaarder wordt.

Fase 6: karakterverandering en sterk hulpbehoevend

Nu heeft de patiënt bij bijna alles hulp nodig: naar de wc gaan, eten, aan- en uitkleden, ergens heengaan, etc. Dit is de zwaarste fase voor mantelzorgers. Voor hen bijna niet te doen.

Ook het bewustzijn is deels weg. Oftewel: de patiënt weet niet meer precies wat er om hem/haar heen gebeurt. Laat staan dat de patiënt weet waar hij/zij is.

Fase 7: 24-uurszorg nodig

De patiënt leeft in zijn/haar eigen wereld. Niet of nauwelijks nog bewust van de buitenwereld. Hij/zij heeft in deze laatste fase 24-uurszorg nodig. Voor mantelzorgers alleen een onmogelijke opgave.

Deze fase heet ook wel de ‘terminale fase’. Deze fase duurt voort totdat de patiënt overlijdt.

Snelheid van het verloop van Alzheimer

Hoe snel de ziekte verloopt, verschilt per persoon. Globaal kunnen we wel de volgende schattingen maken:

  • Fase 1: 2-3 jaar
  • Fase 2 en 3: +/- 2 jaar
  • Fase 4: +/- 1,5 jaar
  • Fase 5: +/- 2,5 jaar
  • Fase 6 en 7: 6-9 jaar

Maar nogmaals: het verloop is heel grillig. Vaak verkeren personen in verschillende fases tegelijkertijd; de grenzen zijn niet zo scherp als hierboven gesteld.

Bereikt u of uw naaste fase 5 of hoger?

Dan wordt de last als mantelzorger steeds hoger. Bent ú de mantelzorger? Dan weet u alleen of en wanneer de zorglast té hoog is. Dat is hoe dan ook niets om u voor te schamen; Alzheimer is een zware ziekte. Waar al snel professionele hulp bij geboden is.

Via de particuliere thuiszorg krijgt u de ondersteuning die u nodig heeft. Dat kan 24-uurszorg zijn. Maar ook 12-uurszorg of 5-uurszorg. Of alleen nachtzorg of terminale zorg. Er is veel mogelijk.

Welke zorg het beste bij u en uw naaste past, hoeft u niet zelf uit te vogelen. Neem contact op met onze zorgcoördinator (020 63 66 847). Dan bespreken jullie vrijblijvend de situatie. En bepalen wat nodig is. Zodat het voor u als mantelzorger behapbaar wordt. En zodat uw naaste zo lang mogelijk thuis kan blijven wonen.