Hoe te communiceren met dementerende ouderen

Hulpmiddelen en tips

Communicatieproblemen bij dementie zijn onvermijdelijk. Al bij beginnende dementie komen ze voor.

Gelukkig zijn er hulpmiddelen en methodes die goed werken. Een aantal daarvan zetten we hieronder op een rijtje. Hopelijk heeft u iets aan onze tips.

5 communicatiehulpmiddelen

 1. Koptelefoon met microfoon

De persoon met dementie zet de koptelefoon op. U praat door een microfoon. De koptelefoon zorgt ervoor dat omgevingsgeluiden niet voor afleiding zorgen. En natuurlijk dat degene met dementie u goed en helder verstaat.

Dit is een goede communicatiemethode om gefocust contact te hebben.

 2. Beeldbellen

Zeker bij beginnende dementie wilt u ook regelmatig even bellen. Dit kan heel lastig zijn voor de dementerende, omdat die stemgeluid steeds moeilijker aan een persoon kan koppelen.

Dan biedt beeldbellen uitkomst. Daar zijn speciale telefoons voor (waar u er beiden één van nodig heeft). Natuurlijk kan dit ook via een computer of tablet. De bediening daarvan is alleen wel snel lastig voor iemand wiens hersenen verslechteren.

 3. Communicatiekaarten

Beeld helpt om te communiceren met iemand met dementie. Zeker in combinatie met gesproken of geschreven taal. Daarvoor heb je communicatiekaarten met duidelijke pictogrammen.

Zo kun je bijvoorbeeld eenvoudig uitleggen dat het tijd is om te eten. Of dat u een spelletje wilt doen. Er zijn veel sets verkrijgbaar. U vindt ze overal online.

4. Aanduidingsstickers

Ook aanduidingsstickers helpen zowel u als de dementerende om elkaar te begrijpen. Hiermee bedoelen we duidelijke stickers die aangeven waar de slaapkamer is, of de WC, of de uitgang.

Als deze eenmaal in huis zijn aangebracht, is het voor de persoon met dementie makkelijker om de weg te vinden. En u kunt er bijvoorbeeld naar wijzen om te laten weten of u naar het toilet moet, of weggaat.

 5. Fotoalbums

Vindt u het moeilijk om onderwerpen te verzinnen om over te praten met een dementerende? Probeer dan eens hulpmiddelen als een fotoalbum, of een plaatjesboek.

Vooral een fotoalbum is geschikt: daarin zitten immers herinneringen van vroeger. En juist vroeger herinnert iemand met dementie vaak nog heel goed. Dit zorgt snel voor leuke, knusse, gezellige momenten.

dementie

dementie

5 communicatietips bij dementie

1. Spreek eenvoudig

Houd uw zinnen kort. En niet meer dan 1 boodschap per zin. Dit helpt de persoon met wie u praat om u te volgen.

2. Wees geduldig; wacht op reactie

Geef een dementerende de tijd en ruimte om te reageren op een vraag. Weersta de verleiding om vóór hem/haar te antwoorden. Of dingen in te vullen.

3. Zie de humor ervan in

Gesprekken met een persoon met dementie verlopen vaak anders dan u verwacht. Het helpt als u daar om kunt lachen. Ga mee in het gesprek. Daar kunnen jullie beiden van genieten.

4. Gebruik gesloten vragen

Voor dementerenden wordt het steeds moeilijker om mee te doen met een gesprek. Hun hersenen kunnen simpelweg het tempo minder bijhouden. Het helpt als u dan zelf geduldig bent en ruimte geeft (zie tip 2), maar ook als u gesloten vragen stelt. Oftewel:

Stel vragen die met ‘ja’ of ‘nee’ beantwoord kunnen worden. Daar kunnen zij makkelijker op reageren dan wanneer zij een langer antwoord moeten formuleren.

5. Denk ook aan non-verbale communicatie

Er zijn meer communicatievormen dan spreken. U zegt heel veel door uw houding en gezichtsuitdrukking. Wees hiervan bewust. Straal bijvoorbeeld vrolijkheid uit als het gesprek daar om vraagt. Hetzelfde geldt voor andere emoties, zoals verdriet.

Maak ook altijd oogcontact als u praat met een dementerende. Zo kunt u rekenen op meer aandacht.

Advies over communicatie met dementerende ouderen

Wilt u meer weten of advies over communicatie bij dementie? Of heeft u een andere vraag? Bel vrijblijvend met onze adviseur (020 63 66 837). Hij kan u verder helpen.

Auteur: Karel de Vries, redactie Zuster Jansen